Mindfulness heeft een imago gekregen waar veel mensen op afhaken: zweverig, saai, religieus, vaag, of “niet voor mij”. Dat is jammer, want mindfulness is in de kern heel praktisch. Het is training van aandacht en opmerkzaamheid.
En aandacht is precies wat je verliest als stress oploopt. Je wereld wordt smaller. Je focus schiet naar dreiging, gedoe en controle. Niet omdat je tekortschiet, maar omdat je zenuwstelsel doet wat het hoort te doen.
In deze blog haal ik een paar hardnekkige mythes weg die mensen onnodig afschrikken. Zodat mindfulness weer wordt wat het is: een vaardigheid die je kunt trainen.
Waarom mindfulness zo snel een verkeerd label krijgt
Mindfulness komt historisch uit oosterse tradities, met name uit het boeddhisme. Veel mensen zien boeddhisme als een religie, terwijl het ook heel goed te begrijpen is als een filosofie en wijze van training in levensgeluk: een manier om te onderzoeken hoe aandacht, lijden, verlangen en bewustzijn werken.
Alleen: zodra mensen die oorsprong horen, trekken ze conclusies die niet nodig zijn. Ze denken dat mindfulness alleen werkt als je er een identiteit of leefstijl bij koopt. Terwijl het effect in de training zit, niet in het verhaal.
Wat je traint is simpel
* Je merkt sneller wat er in je gebeurt.
* Je herkent sneller automatische patronen.
* Je krijgt meer keuze in hoe je reageert.
Mythe 1: je moet eerst een bepaalde leefstijl aannemen
Mindfulness is geen aparte leefwijze. Je hoeft niets aan te nemen. Je hoeft niets te veranderen. Je traint simpelweg een menselijk vermogen dat je al bezit: aandacht.
Dat mindfulness in een boeddhistische context is ontwikkeld, betekent niet dat je een boeddhistische leefstijl nodig hebt om er effect van te hebben. Je kunt de methode gebruiken zonder het verhaal.
Mythe 2: je moet erin geloven, anders werkt het niet
Als je sceptisch bent, is dat geen probleem. Mindfulness is training. Herhaling geeft effect. Ook als je er niet in gelooft. Net zoals bij andere vaardigheden: je wordt er beter in door het te doen, niet door erin te geloven.
Mythe 3: mindfulness is suf, leeg of onbewust
Mindfulness is geen verdoving en geen slaapstand. Het is wakker juist wakker worden. En eerlijk: dat kan in het begin behoorlijk confronterend zijn, omdat je opeens merkt hoeveel er in je hoofd en lichaam gebeurt. Veel mensen denken dan: dit kan ik niet.
Terwijl het vaak betekent: je ziet eindelijk wat er al was.
Mythe 4: mindfulness maakt je beïnvloedbaar
Het idee dat mindfulness je openzet en daardoor kwetsbaar maakt, komt vaak voort uit verwarring met andere methoden. In mindfulness train je juist jezelf om de regie terug te pakken.
Mythe 5: mindfulness is hetzelfde als meditatie
Mindfulness is de vaardigheid. Meditatie is een vorm om die vaardigheid te trainen. Mindfulness kun je op vele manieren beoefenen. Er is voor iedereen wel een fijne methode bij.
Waar het vaak misgaat in de praktijk
Mindfulness wordt soms aangeboden als een snel trucje.
Even ademhalen en door. Even ontspannen en door.
Dat is precies waarom mensen afhaken: het voelt dan als nog een taak en het werkt dan ook nog eens niet.
Mindfulness werkt het best wanneer je het ziet als vaardigheidstraining. Niet om altijd rustig te zijn, maar om sneller te herkennen wat er gebeurt, zodat je keuzevrijheid krijgt.
Mini-FAQ
Moet ik stil kunnen zitten?
Nee. Stil zitten is een vorm. Je kunt ook trainen via beweging, lichaamssensaties of korte oefeningen in aandacht.
Wat als ik onrust ervaar?
Dan train je precies wat je nodig hebt: herkennen dat je systeem aan staat. Onrust is geen fout, het is wel heldere informatie.
Moet ik mijn hoofd leegmaken?
Onmogelijk en niet nodig. Je traint een andere relatie met je gedachten, niet het verdwijnen ervan.
Wanneer merk je effect?
Dat verschilt, maar veel mensen merken al snel dat ze eerder herkennen wanneer ze in automatische piloot schieten. Dat is vaak het eerste echte resultaat.
Tot slot
Als mindfulness je tot nu toe tegenhield omdat het een verkeerd label kreeg, dan helpt het om terug te keren naar de kern: training in aandacht voor meer levensgeluk.
Er zijn veel manieren om mindfulness te beoefenen. Ontdekken welke vorm bij je past, maakt vaak het verschil tussen afhaken en echt kunnen trainen.
Geschreven door Nathalie Wilkers voor Balansportaal, zie ook haar eigen website.
Lees ook haar andere blogs op Balansportaal:
Mindfulness voor een fijne relatie met jezelf en anderen
Op zoek naar ware liefde? Begin bij zelfliefde!
Angst voor afwijzing voelt niet als angst maar als zekerheid