In therapie kunnen mensen grote stappen maken. Er ontstaat inzicht, emoties worden minder intens en patronen worden zichtbaar. Soms verschuift er in een sessie iets waar iemand al jaren omheen draait.
Toch is er nog een andere factor die minstens zo belangrijk is voor herstel: wat er gebeurt tussen de sessies door.
Daar, in het dagelijks leven, wordt duidelijk of een doorbraak ook echt standhoudt. Veel mensen merken dat ze ondanks nieuwe inzichten toch terugvallen in oude reacties. Niet omdat ze niet willen veranderen, maar omdat het zenuwstelsel automatisch teruggrijpt naar wat vertrouwd is.
Verandering vraagt meer dan inzicht
Therapie leidt niet automatisch tot blijvende verandering. Inzicht is belangrijk, maar vaak niet voldoende.
Veel gedragspatronen zijn niet alleen iets om te begrijpen, maar ook iets om te trainen. Net zoals je een spier ontwikkelt door herhaling van inspanning, zo vraagt emotionele veerkracht ook om oefening.
Denk hierbij aan vaardigheden zoals:
* omgaan met emoties
* grenzen aangeven
* spanning reguleren
* contact houden met je lichaam
* automatische reacties herkennen
Dit zijn geen inzichten, maar vaardigheden. En vaardigheden ontwikkel je ze in het dagelijks leven te trainen.
Het belang van oefenen tussen de sessies door
Juist tussen de therapiesessies ligt de sleutel tot verandering. Daar ontstaat de mogelijkheid om nieuwe manieren van reageren te oefenen.
Op momenten van stress, spanning of onzekerheid heb je iets nodig om op terug te vallen. Zonder die oefening is de kans groot dat oude patronen het opnieuw overnemen.
Daarom kan het combineren van therapie met training in het dagelijks leven het proces aanzienlijk versterken.
Wat mindfulness hierin kan betekenen
Mindfulness wordt vaak gezien als ontspanning, maar in essentie is het een vorm van training in aandacht.
Het helpt om:
* eerder op te merken wat er in je gebeurt
* minder automatisch te reageren
* bewuster keuzes te maken in lastige situaties
* sneller terug te keren naar rust
Door regelmatig te oefenen, ontstaat er meer ruimte tussen wat je voelt en hoe je reageert. Dat maakt het mogelijk om anders met situaties om te gaan op momenten dat het moeilijk wordt.
Wanneer verwerking nodig is
Soms blijven bepaalde reacties zich herhalen, ondanks alle inspanningen. In zulke gevallen kan er sprake zijn van onverwerkte ervaringen die nog steeds invloed hebben.
Dan is het niet voldoende om alleen te leren omgaan met emoties. Er is ook op een dieper niveau verwerking nodig, zodat de emotionele lading afneemt.
EMDR is de meest snelle en effectieve methode bij het verwerken van ingrijpende ervaringen, waardoor deze minder heftig worden ervaren en je zult merken dat je minder snel wordt getriggerd.
Waarom de combinatie zo krachtig is
Wanneer je therapie combineert met training, ontstaat er een sterke en duurzame verandering. Samen zorgen ze voor zowel doorbraak als verankering zodat je een andere beleving krijgt bij situaties die je voorheen zo van slag maakten.Â
Zonder training kan iemand na een goede therapiesessie toch terugvallen in oude patronen. Zonder verwerking kan iemand wel beter omgaan met emoties, maar blijft er iets knagen en is er een risico dat het weer terug kan komen.
De combinatie zorgt ervoor dat verandering niet alleen ontstaat, maar ook blijft.
Niet iedereen heeft de combinatie nodig. Sommige mensen hebben voldoende aan therapie gericht op verwerking. Anderen hebben vooral baat bij het trainen van vaardigheden zoals aandacht en zelfregulatie.
Maar wanneer je merkt dat je weliswaar vooruitgang boekt en toch blijft terugvallen, kan juist de combinatie van beide een volgende stap zijn.
De rol van eigen verantwoordelijkheid
Een belangrijk onderdeel van verandering is het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen proces.
Dat betekent niet streng zijn voor jezelf, integendeel want dat houdt juist het thema in stand, maar wel actief betrokken zijn. Niet wachten tot het vanzelf beter voelt, maar leren omgaan met moeilijke momenten terwijl ze er zijn.
Het gaat om het ontwikkelen van vertrouwen in jezelf:
dat je iets kunt doen op het moment dat het nodig is.
Samengevat
Blijvende verandering ontstaat meestal niet door een enkele interventie. Het is een samenspel van inzicht, verwerking en oefening.
Therapie brengt bewustwording en doorbraak. Training zorgt voor integratie in het dagelijks leven. Samen versterken ze elkaar en vergroten ze veerkracht.
Wil je hier meer over weten?
Neem gerust contact op met mij.
Â
Dit is een bijdrage van Nathalie Wilkers van praktijk De Witte Tara