Menu

Waarom is het zo moeilijk om goed voor onszelf te zorgen? Laura Antonacci

Zelfzorg… Het is een thema dat vaak aan bod komt, maar in de praktijk wat moeilijker blijkt te zijn. In mijn coachingspraktijk help ik hoogsensitieve vrouwen om met meer zelfvertrouwen en zelfliefde in het leven te staan. Wat opvalt, is hoe mijn coachees zeer goed voor anderen kunnen zorgen. Wanneer ik echter de vraag stel wie er voor hen zorgt, blijkt deze vraag al wat moeilijker te beantwoorden…

Waarom is het zo moeilijk om goed voor onszelf te zorgen? Aan de hand van wat theorie en voorbeelden, geef ik je je een antwoord op deze vraag.

1. Je denkt dat zelfzorg egoïstisch is

Één van de redenen, is dat zelfzorg nogal vaak verward wordt met egoïsme. En wie wilt er nou graag een egoïst genoemd worden?
Het goede nieuws is dat er absoluut een verschil bestaat tussen zelfzorg en egoïsme.

Zelfzorg betekent dat je jezelf goed verzorgt en zorgt voor een energiereserve. Deze reserve dient zodat je niet afhankelijk wordt van anderen en/of je iets (terug) kan geven aan anderen. Een gezonde portie zelfzorg zorgt er dus niet enkel voor dat je goed voor jezelf zorgt, maar ook goed kunt zorgen voor anderen.

Zo zegt men in het sjamanisme dat je jezelf 3 keer moet voeden: De eerste keer zodat je gevoed wordt, de tweede keer zodat je reserve voor moeilijke tijden hebt en de derde keer zodat je iets kunt doorgeven. Klinkt dit nog zo egoïstisch?

Wanneer we spreken over egoïsme , gaat het erover dat je jezelf ook goed voedt, maar dit niet verder doorgeeft. Vaak gaat dit gepaard met een angst dat je zelf niet genoeg zou overhouden als je dit zou delen met anderen.

Daarnaast bestaat er ook nog het ‘tegengestelde’ van egoïsme, namelijk co-afhankelijkheid . We spreken hiervan indien je alles wat je zelf nodig hebt, doorgeeft aan anderen. Je bent zelf in staat om te verhongeren, zolang je de anderen maar kan geven wat ze nodig hebben. Het lijkt alsof je zelf denkt niets nodig te hebben, maar eigenlijk wil je er heel veel voor terug: Namelijk het gevoel van geliefd en nodig te zijn.

Ik ontmoette Jana op het moment dat ze het gevoel had dat ze haar leven niet meer in hand had. Naar haar gezin toe was ze zeer prikkelbaar en ze had het gevoel dat ze niets meer had om naar uit te kijken. Haar job gaf haar geen energie meer, het huishouden vroeg zeer veel van haar, haar weekends stonden steeds vol met ‘verplichte activiteiten’, etc. Kortom: Ze voelde zich leeg.

Jana was op jonge leeftijd mama geworden en had dit niet op deze manier gepland. Voordat ze mama werd, genoot ze ervan om op reis te gaan en nieuwe dingen te ontdekken. Graag wilde ze ook spontaan dingen inplannen en genieten van haar vrijheid. Dit veranderde allemaal toen ze mama werd.

Jana haar agenda stond in teken van haar zoon. Alle vrije tijd, wilde ze aan haar zoon besteden, aangezien ze al voltijds werkte. Ze stelde zich de vraag of dit voltijds werken niet egoïstisch was van haar?

Samen met Jana gingen we op zoek naar welke dingen haar energie gaven. Aangezien ze nu moeilijk activiteiten kon verzinnen, zijn we gaan terugblikken op haar kinderjaren. Wat gaf haar toen energie?

Stilaan ontdekte Jana dat ze méér kon geven aan haar zoon en man, indien ze eerst ook voor zichzelf zorgde. Dankzij te leren rusten, tijd te maken voor energiegevende activiteiten, ontdekte ze het belang van zelfzorg. Op termijn leerde ze ook haar zoon te betrekken bij bepaalde activiteiten, zodat ze hier ook samen van kunnen genieten.

2. Je hebt nooit geleerd om voor jezelf te zorgen

Hiervoor dien ik even terug te gaan in de tijd..
Indien je als kind door één of andere reden geen veilig gevoel hebt gehad in het gezin waar je in opgroeide, kan het zijn dat je een bepaalde rol hebt ingenomen om voor jezelf een soort van veiligheid te creëren. Bijvoorbeeld: Het goedlachs kind dat nooit voor problemen zorgt, het verantwoordelijke kind dat problemen zelf oplost, het kind dat probeert controle te creëren door alles goed te plannen.
Je loopt als kind echter het risico dat je gaat versmelten met deze rol. Hierdoor kan je je eigen behoeften niet herkennen. Wanneer je deze wel kent, is het moeilijk voor jou om dit te delen.

Zo zal het goedlachse kind zijn emotie niet durven tonen. Het verantwoordelijke kind zal de hulp niet vragen die het nodig heeft. Het kind dat alles probeert te plannen, zal moeilijk kunnen ontspannen.
Deze patronen zetten zich ook voort als volwassene indien je je hier niet bewust van wordt. Daarnaast zorgt het ervoor dat je jezelf alleen voelt door de relatie met anderen, waardoor je je eigen behoeften blijft negeren..

Cindy is opgegroeid in een gezin waar veel spanning hing. De papa was een harde werker die niet zo vaak thuis was en de mama nam de zorg van de kinderen volledig op haar. Toen Cindy 4 jaar was, heeft haar mama een traumatische gebeurtenis meegemaakt. Cindy, die emotioneel zeer intelligent is, leerde al snel om haar mama verdriet te besparen door zelf goedlachs te zijn. Ze wilde haar mama namelijk niet meer kopzorgen opleveren.

Tijdens het eerste gesprek, merkte ik hoe Cindy grapjes wilde maken en haar ‘niet goed in haar vel voelen’ steeds minimaliseerde. Ze had het namelijk goed: Een goede job, een mooi appartement, vriendinnen, ouders die nog samen waren, etc. Ze schaamde zich ervoor om nog maar te durven klagen. Ook wanneer ze zware onderwerpen aanhaalde zoals het overlijden van een familielid, was Cindy nog steeds aan het lachen.

Op het moment dat ik Cindy er op wees dat ze lachte en ze eigenlijk misschien liever zin had om te wenen, vertelde ze mij: ‘Voor jou moet het toch ook niet leuk zijn als je enkel negatieve verhalen hoort?’

Zelfs tijdens de coaching, bleek Cindy nog steeds de rol van goedlachs kind te willen spelen. Zodra Cindy leerde om in een vertrouwensrelatie met mij haar gevoelens te uiten en dit ook verder toe te passen met haar vriendinnen, familie en zelf collega’s, begon Cindy haar plaats in te nemen. In plaats van steeds anderen voorrang te geven, leerde Cindy ook tijd en ruimte te maken voor zichzelf en haar gevoelens.

Hopelijk kan dit artikel jou een inzicht geven waarom zelfzorg voor jou of anderen moeilijk verloopt. Probeer voor jezelf de volgende vragen te beantwoorden:

  • –  Hoe denk jij over zelfzorg?
  • –  Heb jij als kind geleerd om voor jezelf te zorgen? Indien niet, welke rol nam je op?

    In een volgend artikel deel ik alvast graag hoe jij je eerste stappen naar zelfzorg kan zetten.

Door Laura Antonacci

www.strengthandsensitivity.com